Wiesz, do czego masz prawo? Prawa konsumenta

Codziennie zawieramy umowy — za każdym razem, gdy robimy zakupy lub korzystamy z różnorodnych usług. O ile prawie każdy słyszał co nieco o gwarancjach, rękojmiach i reklamacjach, mało kto zna szczegółowe przepisy w tym zakresie. Szkoda, bo przydają się one na co dzień. Przygotowaliśmy więc dla Was poradnik o podstawowych prawach konsumenta.

Kim w ogóle jest konsument?

Czy konsumentem jest każdy? Czy jesteśmy konsumentami zawsze, gdy kupujemy towar lub usługę? Nie.

Aby być konsumentem i móc tym samym korzystać z praw konsumenta, należy spełniać jednocześnie 2 kryteria:

1. Dokonywać zakupu jako osoba fizyczna, nie na cele związane z ewentualną działalnością gospodarczą
2. Oraz kupować towar lub usługę od przedsiębiorcy.

Prawa konsumenta nie obowiązują więc m.in. gdy:

• Kupujemy coś od osoby prywatnej np. na OLX czy grupach na Facebooku.
• Kupujemy coś do użytku firmowego, a nie prywatnego.

Przykłady:

Konsumentką jest osoba, która kupuje w sklepie wazon na kwiaty, aby postawić go na stole w domu.

Konsumentką nie jest osoba, która kupuje wazon na kwiaty od prywatnego sprzedawcy na grupie na Facebooku.

Konsumentką nie jest też osoba, która kupuje w sklepie wazon na kwiaty, aby postawić go w swoim biurze albo odsprzedać we własnym sklepie.

Jakie są podstawowe prawa konsumenta?

Prawa do reklamacji oraz do zwrotu towaru — zaraz po prawie do zakupu — są podstawowymi prawami konsumenta. Poniżej przeczytasz, jak możesz z nich korzystać.

Prawo do reklamacji towaru

Reklamacja może się odbyć na zasadzie gwarancji lub rękojmi. Czym się różnią?

Reklamacja na zasadzie rękojmi polega na tym, że za powstałe wady towaru odpowiada sprzedawca i to do niego składa się reklamację. Reklamować można wady prawne oraz ujawnione po zakupie wady fizyczne.

Wadą prawną może być np. pochodzenie produktu z kradzieży, produkt obciążony niespłaconym kredytem itp.

Wadą fizyczną może być np. brak elementów produktu, produkt uszkodzony, produkt nienadający się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem itp.

Konsument w ramach rękojmi może wymagać od sprzedającego:

• naprawy lub wymiany towaru na nowy,
• obniżenia ceny,
• odstąpienia od umowy, jeśli niemożliwa jest naprawa ani wymiana.

Reklamacja na zasadzie gwarancji polega na tym, że zgłasza się ją do tzw. gwaranta, czyli najczęściej producenta, importera czy sprzedawcy.

Gwarancja dotyczy szeroko pojętej jakości towaru, a jej szczegółowe zasady są określane przez gwaranta.

Przez jaki czas można reklamować produkt? Rękojmia nowe towary wynosi 2 lata od wydania produktu, czyli np. otrzymania paczki, a nie od dnia zakupu. Gwarancja domyślnie wynosi 2 lata, chyba że podmiot udzielający gwarancji ustali inaczej i jasno o tym poinformuje.

Po naprawie lub wymianie w ramach gwarancji, jej czas biegnie od nowa. Warto jednak upewnić się, czy wydłużona zostaje gwarancja na cały produkt, czy np. tylko na wymieniony element.

Prawo do reklamacji usługi

Reklamować można nie tylko produkty, ale i usługi, jeśli zostały naszym zdaniem wykonanie nieprawidłowo. Jednak nie wszystkie usługi podlegają reklamacji — wyjątkami są m.in.:

• usługi socjalne,
• usługi hazardowe,
• wybrane usługi transportowe,
• usługi w automatach,
• usługi turystyczne,
• usługi deweloperskie.

Postępowanie i możliwości są niemal takie same, jak w przypadku reklamacji towarów.

Prawo do zwrotu towaru kupionego przez internet

Sprzedawca nie ma obowiązku przyjęcia zwrotu towaru kupionego w sklepie stacjonarnym. Często takie zwroty są możliwe, ale to tylko dobra wola sprzedającego.

Obowiązkiem jest natomiast przyjęcie zwrotu towaru kupionego przez internet. Kupujący ma wtedy następujące prawa:

• zwrot do 14 dni,
• możliwość odpakowania produktu,
• obciążenie sprzedającego kosztem zwrotu towaru, jeśli nie poinformował wcześniej, że to kupujący ponosi koszty zwrotu.

Czy do reklamacji i zwrotu towaru potrzebny jest paragon?

Sprzedawca nie może odmówić przyjęcia reklamacji lub zwrotu towaru z powodu braku paragonu.

Potwierdzeniem zawarcia umowy sprzedaży jest bowiem nie tylko paragon, ale też potwierdzenie płatności kartą, potwierdzenie przelewu z banku czy email z potwierdzeniem transakcji.

—

Artykuł powstał na bazie informacji z https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00309#3