Jak czytać oznaczenia na jajkach? Jakie jajka kupować?

We wszystkich państwach Unii Europejskiej istnieje jednolity sposób znakowania jajek przeznaczonych do sprzedaży detalicznej. Mimo że system funkcjonuje już od kilku lat, wiele osób wciąż nie wie, jak czytać oznakowanie jaj. Ciąg cyfr i liter jednym trudno rozszyfrować, a innych zwyczajnie nie interesuje. A szkoda, bo kryje wiele cennych informacji!

Przygotowaliśmy poradnik na temat tego, jak wybrać najlepsze jajka oraz jak czytać ich oznaczenia.

Jak czytać oznaczenia na jajkach?

Z niepozornego kodu umieszczonego na skorupce można wyczytać wiele ważnych i interesujących informacji. Najlepiej wytłumaczyć to na przykładzie. Nasz przykładowy kod – wymyślony na potrzeby artykułu – to:

1-PL-00223344

Pierwsza cyfra, czyli w tym wypadku 1, oznacza sposób hodowli kur, od których pochodzą kupione jajka. Możemy wybierać spośród 4 rodzajów hodowli:

• 0 – jajka z chowu ekologicznego
• 1 – jajka z wolnego wybiegu
• 2 – jajka z chowu ściółkowego
• 3 – jajka z chowu klatkowego.

Więcej o rodzajach hodowli kur i o tym, jakie jajka najlepiej wybierać, piszemy w kolejnym akapicie.

Drugi element, czyli dwie litery – w tym wypadku PL – oznaczają państwo, w którym jajka zostały wyprodukowane. Co ciekawe, polskie jajka cieszą się uznaniem nie tylko w kraju – na eksport przeznaczone jest ok. 44% całkowitej produkcji.

Trzeci element, czyli dwucyfrowe liczby, oznaczają kolejno:

• kod województwa (u nas 00)
• kod powiatu (22)
• kod działalności (33)
• kod firmy (44)

Jakie jajka kupować?

Już wiecie, co oznaczają kody na jajku – teraz pora przeanalizować, jakie jajka najlepiej kupować.

Jajka „zerówki”

Jajka z oznaczeniem 0 to jajka pochodzące od kur z hodowli ekologicznych. Takie jajka – poza odpowiednią cyfrą na początku kodu – powinny posiadać również odpowiedni certyfikat.

Jak wygląda sama hodowla? Przede wszystkim, w hodowli ekologicznej przykłada się dużą wagę do takich aspektów, jak jakość ściółki, obsada, dopasowane karmidła i poidła,  temperatura, wilgotność, wentylacja, oświetlenie, dostęp do wybiegów oraz dobre traktowanie zwierząt.

Głównym założeniem dotyczącym żywienia w chowie ekologicznym jest opieranie się na własnych uprawach, a kupowane pasze nie mogą stanowić więcej niż 20% pożywienia.

Jajka „jedynki”

Jajka oznaczone jedynką to jajka od kur hodowanych z dostępem do wolnego wybiegu. Ptaki w takiej hodowli powinny mieć dostęp do dużego terenu zielonego oraz świeżego powietrza. Minimalna powierzchnia, jaka powinna przypadać na jednego ptaka, to 4 metry kwadratowe.

Kury częściowo karmione są paszami, a częściowo tym, co zbierają podczas spacerów.

Jajka „dwójki”

Jajka „dwójki” pochodzą od kur z chowu ściółkowego. Kury nie są wypuszczane na zewnątrz, mogą poruszać się swobodnie tylko w obrębie zamkniętego kurnika.

Czy jajka „trójki” są szkodliwe dla zdrowia?

Jeśli chodzi o wartość odżywczą jajek, nie zależy ona od sposobu hodowli, tylko od składu paszy, jakimi karmione są kury. W zależności od tego, co ptak je na co dzień, jajka mogą być smaczniejsze lub bogatsze w niektóre mikro- lub makroelementy. Teoretycznie więc jajka z hodowli ekologicznej powinny być najbogatsze ze wszystkich pod względem składu.

Bez obaw – absolutnie nie oznacza to, że jajka z chowu klatkowego są niebezpieczne dla zdrowia. Mimo gorszej jakości pożywienia, nie zawierają z tego powodu żadnych substancji, które mogą nam zaszkodzić. Jednak czy powinniśmy je kupować?

Dlaczego nie należy kupować jajek „trójek”?

Jajka „trójki” nie są najlepszym wyborem z kilku powodów. Po pierwsze, chodzi oczywiście o los zwierząt, którym przychodzi żyć w naprawdę trudnych warunkach. Kury z chowu klatkowego:

• Nie mają możliwości przejawiania swoich naturalnych zachowań, jak poszukiwanie pożywienia czy grzebanie w ziemi
• Całe życie przebywają ściśnięte w klatkach o powierzchni podobnej do kartki formatu A4
• Udowodniono, że ich poziom stresu jest bardzo wysoki, co prowadzi m.in. do zachowań autoagresywnych (np. wyrywanie piór)
• Z powodu stałego unieruchomienia cierpią na choroby układu ruchu
• Są sztucznie stymulowane do zwiększenia liczby znoszonych jaj
• Żyją krócej niż kury z hodowli ekologicznych, wolnowybiegowych a nawet ściółkowych

Druga sprawa to walory smakowe i wartości odżywcze, które w przypadku jaj z chowu klatkowego są bardzo niskie.

Z uwagi na te aspekty, wielkie sieci supermarketów masowo wycofują się ze sprzedaży jajek nr 3. W ciągu kilku lat znikną one m.in. z półek Biedronki, Lidla, Aldiego, Kauflandu, Netto i Carrefoura.

Badania konsumentów wykazały, że Polacy coraz chętniej kupują jajka lepszej jakości. Ok. 33% deklaruje, że najczęściej wybiera „jedynki”, a 22% – jajka wiejskie, kupowane na targu lub od znajomych hodowców. Najważniejszymi kryteriami wyboru są walory smakowe oraz sposób traktowania kur. Mamy nadzieję, że tendencja ta się utrzyma i nikt nie będzie płakał za „trójkami”, gdy znikną ze sklepowych półek.